Czym jest przestępczość ubezpieczeniowa?

Przestępczość ubezpieczeniowa definiuje się jako działania mające na celu uzyskanie odszkodowania (zadośćuczynienia) w kwocie wyższej, niż faktycznie wynosi szkoda lub próbę uzyskania odszkodowania w sytuacji, gdy szkoda nie wystąpiła w ogóle. Osoby, które chcą w ten sposób się wzbogacić, najczęściej:

• wprowadzają ubezpieczyciela w błąd, np. co do wartości i pochodzenia mienia czy stanu zdrowia, zatajenia faktów (np. stan mienia, przebyte choroby),
• podają fikcyjne dane osobowe,
• umyślnie niszczą mienie lub ingerują w systemy bezpieczeństwa (np. antypożarowe),
• samookaleczają się,
• podają nieprawdziwe okoliczności zaistnienia szkody,
• podają się za uprawnionego do odbioru odszkodowania.

Statystyki w Polsce

Zgodnie z danymi Polskiej Izby Ubezpieczeń w 2020 wykryto 23 225 przypadków przestępczości ubezpieczeniowej (ponad 5000 więcej niż w 2019 roku). Wyłudzenia najczęściej dotyczyły OC komunikacyjnego (majątkowego – 6468 przypadków, osobowego – 2856) oraz Autocasco (2862 przypadków). Łącznie w 2020 wykryto próby przestępstwa w wypadku odszkodowań o łącznej kwocie 401 milionów złotych, z czego 354 mln były związane z polisami majątkowymi.

Przestępczość ubezpieczeniowa na polisach życiowych

Usiłowanie wyłudzenia dotyczą również polis na życie. W większości przypadków są to próby dotyczące procedur medycznych, które w rzeczywistości nigdy się nie odbyły (operacje, leczenie szpitalne). Towarzystwa ubezpieczeniowe spotykają się również z fałszerstwem aktów zgonu, które mają na celu wymuszenie wypłaty odszkodowania (to około 12% spraw wykrytych w przypadku ubezpieczeń osobowych).

Dlaczego przestępczość ubezpieczeniowa to zagrożenie dla wszystkich?

Pozornie może wydawać się, że przestępczość ubezpieczeniowa przynosi straty jedynie towarzystwom ubezpieczeniowym. Jednak straty finansowe wpływają na wysokość składek ubezpieczeniowych każdego klienta. Ponadto, coraz większy spryt osób, które chcą oszukiwać, zmusza towarzystwa ubezpieczeniowe do inwestowania w środki i metody zabezpieczające oraz wykrywające wszelkie próby wymuszeń.

Konsekwencje prób wyłudzeń

Konsekwencje tego typu działań są oczywiste. Po pierwsze, klient nie otrzyma żadnego odszkodowania, a po drugie, zakład ubezpieczeniowy może poinformować o próbie oszustwa organy ścigania. Obecnie niemal wszystkie sprawy kończą się przedprocesowo, jednak w nielicznych wypadkach dochodzi do sprawy w sądzie.